Korzystanie z informacji zawartych poniżej jest możliwe jedynie w przypadku akceptacji niniejszej noty prawnej
SERWIS POŚWIĘCONY ROLI SPOŻYWANYCH TŁUSZCZÓW W ZACHOWANIU ZDROWIA.
Co to są niezbędne wielonienasycone kwasy tłuszczowe?
Wielonienasycone kwasy tłuszczowe zaczęto odkrywać pod koniec lat dwudziestych ubiegłego wieku. Dowiedziono, że stanowią one niezbędny składnik diety człowieka. Ówczesne metody laboratoryjne nie pozwalały na wychwycenie istotnych różnic pomiędzy poszczególnymi kwasami, dlatego określono je wspólną nazwą: "witamina F". Dzisiaj wiemy, że właściwości kwasów tłuszczowych zależą w pierwszym rzędzie od położenia ostatniego wiązania podwójnego (nienasyconego) w łańcuchu węglowym. Dlatego można wyodrębnić grupy pokrewnych kwasów posiadających pierwsze od końca wiązanie podwójne na 3-ciej pozycji (grupa omega-3), na 6-tej pozycji (grupa omega-6), na 9-tej (omega-9) itd. Organizm człowieka potrafi przekształcać jedne kwasy na inne poprzez wydłużanie początku łańcucha i/lub tworzenie kolejnych wiązań nienasyconych, nie posiada jednak mechanizmów pozwalających na przebudowę końcówki łańcucha lub budowę całej cząsteczki od podstaw. W rezultacie przetwarzanie kwasów może odbywać się wyłącznie wewnątrz każdej grupy, a materiał wyjściowy w postaci prostszych kwasów musi być dostarczony z zewnątrz.
Przyjrzyjmy się dwóm najważniejszym dla zdrowia grupom kwasów tłuszczowych - omega-3 i omega-6.
W grupie omega-3 podstawowe kwasy wyglądają następująco ([C-C] - wiązanie nasycone, [C=C] - wiązanie nienasycone, we wzorach cząsteczek pominięto boczne atomy wodoru):
HOOC-C-C-C-C-C-C-C-C=C-C-C=C-C-C=C-C-CH3
HOOC-C-C-C-C=C-C-C=C-C-C=C-C-C=C-C-C=C-C-CH3
HOOC-C-C-C-C=C-C=C-C-C=C-C-C=C-C-C=C-C-C=C-C-CH3
Najważniejsze kwasy z grupy omega-6 to:
HOOC-C-C-C-C-C-C-C-C=C-C-C=C-C-C-C-C-CH3
HOOC-C-C-C-C-C=C-C-C=C-C-C=C-C-C-C-C-CH3
HOOC-C-C-C-C=C-C-C=C-C-C=C-C-C=C-C-C-C-C-CH3
Dla organizmu człowieka i zwierząt wyższych najistotniejsze są kwasy EPA i DHA z grupy omega-3 i AA z grupy omega-6. DHA organizm pobiera z pożywiena lub syntetyzuje wykorzystując jako materiał wyjściowy EPA, ten z kolei może powstać z ALA.
Analogicznie w grupie omega-6 AA powstaje z kolejnych przekształceń:
LA -> GLA -> AA
W typowej diecie współczesnego człowieka cywilizacji zachodniej występuje znaczny nadmiar kwasów omega-6 przy jednoczesnym istotnym niedoborze omega-3. Z prac prowadzonych w latach pięćdziesiątych XX w. przez niemiecką uczoną, doktora nauk przyrodniczych i biochemii, Joannę Budwig wynika, że nierównowaga ta jest jedną z głównych przyczyn obecnej epidemii chorób cywilizacyjnych, z nowotworowymi włącznie.